• Breaking News

    शनिवार, 3 दिसंबर 2011

    _w»`_§Ìr ZrVre Hw$_ma g{ ê$-]-ê$

    21 Zd§]a 2011 H$s em_. EH$ AU{ _mJ©. em_ H$m{ Amdmgr` [naga _{§ ]Z{ Pm{[S>rZw_m Mm¡[mb [a h_ bm{Jm{§ H$s _w»`_§Ìr ZrVre Hw$_ma H$s ]mV hwB©.

    Am[H$s oXZM`m© ·`m h¡?

    ZrVre Hw$_ma • O] AI]ma CR>m ob`m, Vm{ ewê$ hm{ J`{. Am¡a ”`m? V] g{ A[Zm bJmVma O] VH$ H$m_ h¡ MbVm ahVm h¡. g{dm `mÌm Vm{ A^r b§]m Mb{Jm. `hm§ H$m ^r H$m_ [{§oS§>J Zhr§ ahZm MmohE. dm{ Vm{ g_` bJ{Jm A^r. ha oOb{ _{§ OmZm h¡. Q>mB_ Vm{ bJ{Jm hr. hm§, _mZ{ [Q>Zm H$m{ N>m{¶S> ^r X{§. [Q>Zm _{§ Vm{ _¡§ ahVm hr hy§. am{O hr X{IV{ h¡§. ]rM-]rM _{§ Zmb§Xm Mb{ OmV{ h¡§. b{oH$Z g^r oOb{ _{§ [hw§MZm Vm{ h¡ hr. `h [yam _hrZm IË_ hm{Jm, Vm{ Mma oObm [yam hm{Jm. BgH{$ ]mX Eg{§]br h¡. CgH{$ ]mX o\$a oZH$b{§J{. `m{OZm Vm{ H$wN> Zhr§. O] VH$ hm{ Om`{. A^r Vm{ 10 oOb{ H$m oeSçyb oX`m hwAm h¡. EH$ oObm MwZmd H{$ MbV{ éH$ J`m h¡. b{oH$Z CgH$m{ ^r gmW hr H$a b{§J{. Bg Vah 11 oOb{ hm{ Om`{§J{.

    g{dm `mÌm [a J`m, Vm{ H$o_`m§ ]hwV oXIr§. b{oH$Z Bg_{§ h_mam _H$gX og\©$ `h Zhr§ h¡ oH$ H$m{B© J¶S>]¶S>r H$a ahm h¡, Vm{ Cg [a H$ma©dmB© H$roOE. J¶S>]¶S>r Vm{ EH$ [j h¡. Xygam [j h¡ oH$ H$_r h¡ ”`m{§? Cg_{§ H$hr§ H$m{B© ZroV H$m, H$m`©H«$_ H$m, àoH«$`m H$m Xm{f Xm{f Vm{ Zhr§ h¡? O] VH$ Am[ \$rëS> _{§ R>rH$ g{ oH$gr MrO H$m{ X{oIE Zhr§, Vm{ àm{g{g H$r Om{ H$_r h¡, CgH$r OmZH$mar Zhr§ o_b [mVr. A] O¡g{ S>rba H$r hr ]mV Wr. E{gm Zhr§ oH$ oH$gr Z{ oeH$m`V H$r Wr. ñd`§ h_Z{ [yN>m. g]g{ [yN>V{ hwE `h ]mV Am`r. O] S>rba dhm§ Am`m ^r, V] oH$gr Z{ CgH$r oeH$m`V Zhr§ H$r, ]oëH$ Hw$N> bm{J CgH$m{ oS>\{§$S> ^r H$a ah{ W{. b{oH$Z oS>\{§$S> Bg g{§g _{§ oH$ CZH$m{ H$m{B© EVamO Zhr§ Wm oH$ H$_ o_bm. bm{Jm{§ Z{ g_P ob`m hm{Jm oH$ ^mB© ”`m H$naEJm? b{oH$Z g] X{IZ{ H{$ ]mX `h bJm oH$ àm{g{g H$r [a{emZr h¡. gaH$ma H$r Va\$ g{, Ohm§ g{ CgH$m{ AZmO CR>mZm h¡, dhm§ g{ EH$ a{Q> oZYm©naV h¡ Q­>m§g[m{Q©> H{$ obE. Am¡a Xyar Vm{ d¡ar H$a gH$Vm h¡. Vm{ AJa H$m{B© S>rba gwXya X{hmV _{§ h¡, Vm{ Cg{ Q­>m§g[m{Q{©>eZ _{§ Am¡a Á`mXm [¡gm bJ{Jm. `h [¡gm dh H$hm§ g{ bm`{Jm. H$_reZ ^r H$m{B© ]hwV Á`mXm Zhr§ h¡. [hb{ Vm{ H$_reZ Am¡a ^r H$_ Wm. H$^r-H$^r Vm{ h_H$m{ AmíM`© hm{Vm Wm oH$ `{ bm{J [rS>rEg H$r XwH$mZ ”`m{§ H$aV{ h¡§? ]hwV bm{Jm{§ Z{ ]Vm`m oH$ ]m{¶S>m (MrZr – AZmO H{$ obE OyQ> H$r ]m{ar) ]M OmVm h¡. ^bm ]VmBE. ]m{¶S>m H{$ obE H$m{B© H$a{Jm? ”`m ]mV hwB©? o\$a h_Z{ ohgm] Ow¶S>dm`m. 2006-07 _{§ oH$ S>rbam{§ H$m{ ”`m ]MV hm{Vr h¡? o\$a h_Z{ H$hm oH$ O] VH$ o_oZ__ 7 hOma -8 hOma H$r CgH$r Am_XZr Zhr§ hm{Vr h¡ d¡Y VarH{$ g{, V] VH$ Jw§OmBe Vm{ ah{Jr. Am¡a Á`mXm hr _mZ H$a MbZm [¶S{>Jm. Vm{ h_Z{ H$_reZ ]¶T>m oX`m Wm. b{oH$Z g{dm `mÌm _{§ h_Z{ X{Im oH$ `h VarH$m hr R>rH$ Zhr§ h¡. Bg [yar àoH«$`m _{§ ]Xbmd bmZm hm{Jm. dm{ ]Xbmd ”`m hm{ gH$Vm h¡? `m Vm{ Am[ Q­>m§g[m{Q©> H$m H$m°ñQ> CgH$m{ E”MwAb [a XroOE. b{oH$Z CgH$m{ H¡$bHw$b{Q> H$m¡Z H$a{Jm? H$hm§ VH$ dm{ ghr hm{Jm, Zhr§ hm{Jm? Xygam odH$ë[ h¡ oH$ S>m{a oS>obdar H$amBE. Hw$N> Vm{ amñVm oZH$mbZm [¶S{>Jm. h_ma{ AoYH$mar Bg_{§ bJ{ hwE h¡§. h_Z{ H$hm h¡ - Xm{Zm{ Am°ßeZ X{I broOE. `h ^r X{I broOE [rS>rEg XwH$mZ oH$g Jm§d _{§ h¡ Am¡a EgE\$gr g{§Q>a H$hm§ h¡, Ohm§ g{ Cg{ oO§g CR>mZm h¡. oS>ñQ{§>g Vm{ _mby_ h¡. `m Vm{ CgH$m obñQ> ]ZmBE Am¡a CgH$m H$m{B© \$m°_y©bm ]ZmBE oH$ ha S>rba H$m{ Q­>m§g[m{Q©{>eZ [a oH$VZm bJVm h¡. Cgr ohgm] g{ XrOrE `mZr Om{ Amb_m{ñQ> E”MwAb hm{. Cg_{§ `h ^r X{IZm [¶S>{Jm oH$ Cg àm°g{g _{§ E{gr Jw§OmBe ^r Z ah{ oH$ H$m{B© Á`mXm b{ b{. _Vb] Bg [a oM§VZ ewê$ hr hm{ J`m h¡. AmO Om{ H$maU h¡, H$b dm{ ah{Jm Zhr§. Vm{ o\$a dm{ H$_ ”`m{§ X{Jm Am¡a a{Q> Á`mXm ”`m{§ b{Jm? h_Z{ S>rba H$m{ Hw$N> Zhr§ H$hm, ”`m{§oH$ CgH$r oH$gr Z{ oeH$m`V Zhr§ H$r Wr. CgH$r EH$ hr JbVr Wr oH$ dm{ PyR> ]m{b ahm Wm. aoOñQ>a [yam ^a aIm Wm. dh ]{Mmam ”`m H$aVm? OZVm Hw$N> H$h hr Zhr§ ahr h¡, CgH{$ oIbm\$. OZVm ^r ]{Mmar ”`m H$h{? Om{ ogñQ>_ h¡, Om{ Vm¡a-VarH$m h¡, dh E{gm ]Zm oX`m J`m h¡ oH$ CgH$m{ H$_ ^r o_b ahm h¡ Am¡a [¡gm ^r Á`mXm X{Zm [¶S> ahm h¡, V] ^r Cg{ EVamO Zhr§ h¡. `m Vm{ OmJ¥oV H$r H$_r h¡ `m dm{ g_PVm h¡ oH$ BVZm Vm{ S>rba H$r _O]yar h¡. H$maU Om{ ^r hm{, H$_r Vm{ h¡. H$_r Vm{ àoH«$`m H$r h¡. Bg _m_b{ _{§ Vm{ `h gmo]V Zhr§ hm{ ahm h¡ oH$ KQ>Vm¡br hwB©, ”`m{§oH$ oH$gr Z{ Bg Vah H$r oeH$m`V Zhr§ H$r. Am[ X{I{ hm{§J{ oH$ h_ma{ oà§og[b g{H«{$Q>ar ]ma-]ma d{B§J _erZ H$r ]mV H$a ah{ W{. h_Z{ CÝh{§ g_Pm`m oH$ S>rba Vm{ CÝh{§ Km{ofV Vm¡a [a H$_ _mÌm X{ ahm h¡. E{gm Zhr§ h¡ oH$ dh Vm¡b ahm hm{ 25 H{$Or Am¡a _mÌm oZH$b ahr hm{ 22H{$Or `m 23 H{$Or. Vm{ h_Z{ g_Pm`m oH$ BgH$m g_mYmZ Vm{ d{B§J _ZerZ h¡ hr Zhr§. EH$ CXmhaU oX`m h¡ h_Z{ oH$ oH$gr ^r MrO H$m{ X{oIE Vm{ CgH{$ ha [hby H$m{ Om§oME.

    dhm§ h_Z{ H$Q>am _{§ gñ[{§S> ”`m{§ oH$`m. CgH$m EH$-EH$ H$mJO h_ X{IV{ J`{. H$m{B© B§Q>a H$a ahm Wm. CgZ{ oeH$m`V H$r. gmh], B© Vm{ XmoIb-ImnaO _{§ ]X_mer H$aVm h¡. _{am \$mBb oZH$mb H$a X{oIE. h_Z{ CgH$m{ ]m{bm- ”`m oeH$m`V h¡ Am[H$r? ]hwV aoOñQ>a Am¡a H$mJO X{I ah{ W{ g] AoYH$mar. Vm{ o\$a h_Z{ ]mZJr H{$ Xm¡a [a CgH$m \$mBb oZH$bdm`m. Vm{ ]hmZ{]mOr CgH$r Mb Zhr§ [m ahr Wr. h_Z{ H$hm- Am¡a ^r X{oIE. EH$ hwAm oH$ BZ oXZm{§ H$m g] A[S{>Q> h¡. CgH$m _m_bm [hb{ H$m Wm. dh AmaQ>rEg g{ g§]§oYV Wm. A] XmoIb-ImnaO (å`yQ{>eZ) H$m H$m_ AmaQ>rEg _{§ \$mBb H$aH{$ hm{ gH$Vm h¡. Am¡a oeoda ^r bJ ahm h¡, dhm§ ^r `h H$m_ hm{ gH$Vm h¡, b{oH$Z CgH$m _m_bm Z AmaQ>rEg H$m Wm Z oeoda H$m Wm. dh [hb{ H$m Wm. AmaQ>rEg Vm{ AmO Am`m h¡. CgH$m _m_bm o^Þ Wm. Vm{ X{Im oH$ AZSçy oS>b{ h¡ Bg_{§. Bgr Vah H{$ Xm{-VrZ _m_bm{§ H$m{ X{Im. h_Z{ AoYH$mna`m{§ H$m{ ^r H$hm. Vm{ oObmoYH$mar Z{ H$hm - ga, `h nabr\$ _{§ AÀN>m H$m_ oH$`m Wm. Vm{ h_Z{ H$hm - OmH$a Am[ X{I broOE. Vm{ `{ bm{J 10 o_ZQ> _{§ a{H$S©> ê$_ I§JmbZ{ H{$ ]mX Am`{ Am¡a H$h{ - ga, CgZ{ oS>b{ Vm{ oH$`m h¡. h_Z{ H$hm- [wQ> oh_ A§S>a gñ[{§eZ. 45 o_ZQ> CZH$m{ [yam _m¡H$m oX`m Z{Mwab OoñQ>g H{$ ohgm] g{. EH$ Xyga{ ]rS>rAm{ gmh] W{. oOgH$m Q­>m§g\$a hm{ J`m, CgZ{ H$m{B© H$m_ Zhr§ oH$`m. \$m°_©-\$m°_© X{I ah{ h¡§. Cg [a XñVIV Zhr§ h¡§. `{ ]rS>rAm{ Vm{ Xm{ _hrZ{ g{ Am`{ h¡§. Bg_{§ BgH$m Xm{f Zhr§ h¡. b{oH$Z AÝ` MrOm{§ _{§ X{Im, Vm{ H$hm- `h ]rS>rAm{ T>rbm h¡. V] Vm{ Am{daAm°b Q­{>oZ§J H$r ]mV h¡. b{oH$Z CgZ{ H$V©ì` Zhr§ oZ^m`m. `h Vm{ oS>a{b{”eZ Am\$ SçyQ>r H$m _m_bm h¡. _Vb] gm\$ h¡ - [¡gm Im{O ahm hm{Jm. Zhr§ Vm{ ”`m _Vb] h¡ oH$ XñVIV Zhr§ oH$`m? h_Z{ dhm§ ]¡R> H$a gVhr H$m_ Zhr§ oH$`m. gma{ AmBEEg AoYH$mar dhm§ W{, h_Z{ CÝhr§ H$m{ H$hm - a{H$S©> X{oIE. H$hZ{ H$m _Vb] h¡ - EH$ _¡g{O Vm{ Mbm J`m. XmoIb – ImoaO _{§ Am[Z{ odb§] oH$`m, Om{ oZYm©naV àoH«$`m h¡, CgH$m grY{ - grY{ Cëb§KZ h¡. h_Z{ _¡g{O oX`m - A[Zm H$m_ H$am{, Q>mB_ [a H$am{.

    X{ar H$m V_b] hr hm{Vm h¡ - [¡gm. b{oH$Z A] dm{ g§^d Zhr§ h¡. amBQ> Qy> god©g _{§ oZYm©naV g_` _{§ H$m_ hm{Zm h¡. A] H$m{B© EoßbH{$eZ \$mBb H$a{Jm, Vm{ oZYm©naV g_` _{§ H$m_ hm{Jm. `oX EoßbH{$eZ _{§ H$m{B© JbVr hm{Jr, Vm{ A\$ga obI H$a X{ X{Jm oH$ Bg_{§ g`h JbVr h¡, Bg{ gwYma broOE. ”`m{§oH$ Cg{ H$maU Vm{ ]VmZm hr [¶S{>Jm oH$ H$m_ ”`m{§ Zhr§ oH$`m? `mZr oOgH$m hm{Zm h¡ å`yQ{>eZ, CgH$m hm{ OmEJm. `m J«mC§S> b{db [a oH$gr ^r MrO H$m H$m_ hm{ OmEJm. h_Z{ dhm§ X{Im. H$B© Vah H$m [{§eZ dJ¡ah o_bVm h¡, CgH$m{ [yam h_Z{ X{Im. h_Z{ H$hm oH$ `h Vm{ oS>OmBZ oS>\{$”Q> h¡. Cg oS>[mQ©>_{§Q> Z{ AmaQ>rEg H{$ VhV `h oS>OmBZ oH$`m h¡ oH$ oH$g-oH$g ñQ{>O [a ”`m H$aZm h¡. h_Z{ H$hm- Bg_{§ Vm{ oH$gr H$m H$gya h¡ Zhr§, Bg{ hr R>rH$ H$aZm [¶S{>Jm.

    Om{Jm[Å>r ãbm°H$ _{§ J`{. dhm§ h_Z{ X{Im oH$ EH$ Vah H{$ \$m°_© _{§ goQ©>o\$H{$Q> oX`{ Om ah{ W{. \$m°_© ]mOma _{§ o]H$ ah{ W{. _¡§Z{ H$hm - `h Zhr§ M>b{Jm. Om{ \$m°_© ]mOma _{§ o]H$ ahm h¡, Cgr [a Am[ goQ©>o\$H{$Q> ]Zm H$a X{ ah{ h¡§. `h H¡$g{ [Vm Mb{Jm oH$ goQ©>o\$H{$Q> [a XñVIV Agbr h¡§. Bg Vah H{$ \$m°_© [a H$m{B© ^r goQ©>o\$H{$Q> ]Zm H$a Xmdm H$a gH$Vm h¡. `h Vm{ R>rH$ Zhr§ h¡. ”`m{§oH$ CgH$r Agob`V H$m [Vm V^r Mb{Jm, O] dh d{nao\$H{$eZ H{$ obE Am`{Jm. d{nao\$H{$eZ H{$ obE Zhr§ Om`{Jm, Vm{ [Vm hr Zhr§ Mb{Jm oH$ goQ©>o\$H{$Q> Agbr h¡ `m ZH$br? h_Z{ BZo]ëQ> ogñQ>_ H$r ]mV H$hr. g] OJh _¡g{O Mbm J`m oH$ grY{ H§$ß`yQ>a g{ CgH$m àm{\$m°_m© oZH$b OmEJm. h_Z{ X{Im oH$ H§$ß`yQ>a g{ oZH$mb ah{ W{. h_Z{ [yN>m - Am[ bm{J N>[{ \$m°_© [a Zhr§ X{V{ hm{, Vm{ CgZ{ H$hm- gmh] Am°S©>a hm{ J`m h¡. JhZ ñVa [a, gyú_ ñVa [a, J«mC§S> b{db [a Am[H$m{ X{IZm [¶S{>Jm. JhZ N>mZ]rZ g{ hr Hw$N> oZH$bVm h¡. D$[ar Vm¡a [a Am[ Am§H$¶S{> X{oIEJm oH$ BVZm Wm Am¡a BVZm oS>ñ[m{Ob hm{ J`m. dm{ Vm{ R>rH$ hr bJ{Jm, ”`m{§oH$ oS>ñ[m{Ob Vm{ hm{ hr J`m. A] bm{J ]m{b ahm h¡ - ga, N>h _hrZm [a E{g{ hr Kyo_E. b{oH$Z ”`m `h [m°og]b h¡? b{oH$Z OZVm H$m A[Zm oS>Om`a h¡, Om{ oH$ o\$oOH$br g§^d hr Zhr§ h¡, b{oH$Z H$h ahm h¡. g] H$h ah{ h¡§ - R>rH$ ]mV h¡, H$m{B© Hw$N>, H$m{B© Hw$N>. H$m_ Vm{ hm{ hr OmVm h¡. b{oH$Z _{am _H$gX `h Zhr§ h¡. `h Vm{ VmËH$mobH$ bm^ hwAm. `mZr H$m_ H$aZ{ H$m [yam VarH$m, oOgH$m{ AmXV H$h gH$V{ h¡§ ]Xb Om`{. Am¡a oH$gr H$m{ oeH$m`V Z hm{. BgH{$ ]mX Om{ Z`{ T§>J H$r ]mV{§ Am`{§Jr, CZH$m{ X{Im OmEJm.

    H_bm{J Vm{ H$m_ hr H$a ah{ h¡§. amh Vm{ Bgr g{ ]ZVm h¡. H$m_ hr g{ Z amh ]ZVm h¡. A^r ]ÀMm ñHy$b Zhr§ Om ahm. Cg{ ñHy$b [hw§MmBEJm. o\$a gm{oMEJm oH$ Cg{ naQ{>Z H$aZm h¡. naQ{>Z hm{Jm ”dmobQ>r g{. o\$a AmJ{ ]¶T{>Jm. Q>rMa H$r Q­>oZ§J H$r Oê$aV hm{Jr. g]_{§ H$m_ hm{ hr ahm h¡. b{oH$Z g_ñ`m BVZr JhamB© h¡ oH$ EH$]maJr g] Hw$N> hm{ Om`{ Vm{ g§gmYZ Vm{ gr_oV h¡§. [hb{ ñQ{>[ _{§ bJV{ h¡§, o\$a AJb{ ñQ{>[ _{§ gm{MV{ h¡§ oH$ ”`m hm{Jm? b¶S>H$r ñHy$b Zhr§ Om ahr Wr. A] [hw§MZ{ bJr Z. A] ñHy$b _{§ X{I ah{ h¡§ OJh H$r H$_r [¶S> J`r. Vm{ ñHy$b H$m o]oëS§>J ]ZdmZm [¶S{>Jm Am¡a. EH$ H{$ ]mX Xygar Om{ g_ñ`m h¡ CgH$m{ Vm{ Q¡>H$b H$aZm [¶S>Vm h¡ Z. ñQ{>O{O _{§ hr Am[ oH$gr MrO H$m{ ]Zm gH$V{ h¡§. ñQ{>O{{O _{§ hr [¡gm ^r hm{Jm. AmO Am[ MmohE oH$ 10 _{oS>H$b H$m°b{O Im{b b{§, Vm{ H¡$g{ Im{b b{§J{? E_grAmB H$r _§Oyar g{ [hb{ Am[H$m{ ñQ>m\$ MmohE, Q>rMa MmohE, o]oëS§>J MmohE. E{gm Vm{ h¡ Zhr§ oH$ ESw>H{$eZ H{$ j{Ì _{§ amVm{§amV H$m{B© H$m_ Am[ H$a gH$V{ h¡§. [yam X{e H$amh ahm h¡ \¡$H$ëQ>r H$r H$_r g{. Z`r-Z`r ì`dñWm hm{ ahr h¡§ hm`a ESw>H{$eZ H{$ j{Ì _{§. drS>rAm{ H$mÝ\«{$§og§J H{$ Ona`{ Bg H$_r H$m{ [yam oH$`m O ahm h¡. `m H$ohE oH$ Zm°b{O Z{Q>dH©$ H$r ]mV hm{ ahr h¡. EH$ ode{fk h¡. g^r OJh Cgr H{$ _mÜ`_ g{ [¶T>m`m Om gH$Vm h¡. g_mYmZ oZH$b ahm h¡ Q{>”Zm{bm°Or H{$ Ona`{. g_ñ`m Vm{ h_{em Am`{Jr. ha OJh hm{Vr h¡. Om{ amÁ` AmJ{ oZH$b J`{ h¡§, CZH{$ `hm§ Xyga{ Vah H$r g_ñ`mE§ h¡§. Vm{ g_ñ`m Vm{ AmVr ah{Jr.

    Ohm§ VH$ gdmb h¡ am{OJma H$m. h_Z{ Vm{ H$^r H$hm hr Zhr§ h¡ oH$ g]H$m{, g] àH$ma H$m am{OJma amÁ` X{ X{Jm. g] àaH$ma H$m am{OXma Z EH$ amÁ` _{§ g§^d h¡ Z EH$ X{e _{§ g§^d hm{Vm h¡. am{OJma H{$ obE [yam X{e, [yar XwoZ`m Iwbr hwB© h¡. h_Z{ `h Oê$a H$hm h¡ oH$ Xm{ OyZ am{Q>r H{$ obE o]hma g{ ]mha OmZm [¶S{> - `h e_© H$r ]mV h¡. Á`mXm H$_mB© H{$ obE H$m{B© H$hr§ ]mha OmZm Mmh{ Vm{ CgH$m ñdmJV h¡. h_ Vm{ àm{ËgmohV H$a{§J{ oH$ Om`{. h_mam ]{ogH$ H$o_Q>_{§Q> h¡ oH$ Om{ b]¶S>r g§»`m _{§ _mBJ«{Q> H$aV{ h¡§ am{Q>r H{$ obE, CZH$r g§»`m KQ{>. g§»`m KQ>Z{ ^r bJr h¡. EH$ gr_m VH$ KQ> ^r Om`{Jr. amÁ` _{§ H$B© àH$ma H{$ am{OJma H{$ Adga ]T> ah{ h¡§. hm°oñ[Q>b H$r g§»`m ]¶T{>Jr. ñHy$b H$r g§»`m ]¶T{>Jr. H$m°b{O H$r g§»`m ]¶T{>Jr., Vm{ V_m_ àH$ma H{$ am{OJma ^r ]¶T{§>J{. I{Vr _{§ ^r bm{J OmZ{ bJ{ h¡§. [¶T>-obI H$a H{$ AÀN>m-AÀN>m bm{J I{Vr H$aZ{ bJm h¡. dh Om{ g_ñVr[wa _{§ _Zm{O h¡, E_E H$aH{$ I{Vr H$a ahm h¡. dm{ Vm{ AmBEEg H$r oboIV [arjm _{§ hm{ J`m Wm. Xygar ]ma Cg{ o\$a ]¡R>Zm Wm. Bgr Vah X{oIE. Z`{-Z`{ \$rëS> _{§ Z`{-Z`{ bm{J CËgmh g{ H$m_ H$a ah{ h¡§. h_bm{Jm{§ H$m H$m_ h¡ H¡$Q>obñQ> H$r ^yo_H$m oZ^mZm. h_ E{gm àm{J«m_ ]Zm`{§ oH$ Zm¡OdmZ H$m{ ghwob`V hm{ Om`{ Am¡a Z`{-Z`{ \$rëS> _{§ OmZ{ H$m AmH$f©U [¡Xm hm{ Om`{. I{Vr H$m{ ^r bm^H$mar ]Zm oX`m Om`{. h_ma{ `hm§ Vm{ Aa]ZmBO{eZ 11 [ag{§Q> h¡ Zm. 89 [ag{§Q> Vm{ A] ^r Jm§d _{§ ahVm h¡. Jm§d H{$ AoYH$Va bm{J I{Vr [a oZ^©a h¡§. Vm{ h_ma{ `hm§ EJ«rH$ëMa ]hwV B§[mQ{©§>Q> h¡. EJ«rH$ëMa h_ma{ `hm§ Vm{ OrodH$m H$m gmYZ h¡. Vm{ h_ma{ obE Vm{ Am¡a B§[mQ{©§>Q> h¡. oZd{ñQ>_{§Q> H$r Oê$aV h¡. b{oH$Z g] Hw$N> EH$ -Xyga{ g{ B§Q>a nab{Q{>S> h¡. _¡Zw\¡$”Mna§J g{”Q>a H{$ obE Yra{-Yra{ _mhm¡b ]Xbm h¡.

    ode{f amÁ` H{$ XO{© H$r h_mar _m§J BgobE h¡ oH$ CÚo_`m{§ H$m{ Q¡>”g _{§ H§$e{gZ o_b OmVm h¡, Vm{ h_ma{ [mg H§$[a{oQ>d ES>dm§Q{>O ah{Jm. bm{J Am`{§J{ hr. A] H$m{B© bm° E§S> Am°S©>a H$r oeH$m`V Zhr§ H$aVm h¡. `hm§ g] Hw$N> C[bãY h¡, Om{ ^r MmohE \¡$”Q>ar H$m{ bJmZ{ H{$ obE. bm{J o_b Om`{§J{ H$m_ H$aZ{dmb{. Wm{¶S>m Q¡>”g H$r na``mV `oX o_b Om`{ Vm{ bm{J `hr§ B§S>ñQ­>r bJm`{§J{. h_ ode{f amÁ` H$mXOm© _m§J oH$g ]mV H{$ obE ah{ h¡§. Ohm§ VH$ o]Obr H$r ]mV h¡, Vm{ H$m_ hm{ hr ahm h¡. A] Vm{ o]Obr IarXZm ^r h_Z{ ewê$ H$a oX`m. og\©$ EZQ>r[rgr [a oZ^©aVm Zhr§ h¡. A] oS>_m§S> ]¶T>m h¡. Vm{ _mH{©§$Q> _{§ Om{ C[bãY h¡, CgH{$ obE o]S> H$m àm°g{g H$a ah{ h¡§. ]m{P ^r AJa ]¶T> ahm h¡, Vm{ h_bm{J b{ ah{ h¡§. Bb{o”Q­>ogQ>r H{$ Z{Q>dH©$ _{§ ^r gwYma hwAm h¡. [hb{ H$m{B© Z{Q>dH©$ hr Zhr§ Wm. BgobE 990 _{JmdmQ> ^r o_bVm Wm, Vm{ CgH$m H$m{B© H§$Oå[eZ Zhr§ Wm. A] Vm{ oSoñQ­>ã`yeZ-Q­>m§eo_eZ H$m Z{Q>dH©$ h¡. AJb{ Xm{ gmb _{§ h_ g_PV{ h¡§ oH$ 4000 _{JmdmQ> H{$ oS>oñQ­>ã`yeZ H$m h_mam Z{Q>dH©$ ]Zm Om`{Jm. o]Obr Vm{ MmohE. O{Za{eZ H{$ obE [hb hm{ ahr h¡. _mH{©$Q> g{ ^r Q¡[ H$a ah{ h¡§. BgobE CÚm{J H{$ obE Om{ H§$Sçyoed EQ>_m°ñ\{$`a hm{Vm h¡, hm{ J`m h¡. Ohm§ VH$ O_rZ H$m _m_bm h¡, Vm{ oZOr CÚm{Jm{§ H{$ obE h_{§ Zhr§ O_rZ E¹$m`a H$aZr. bm{J ]mVMrV H$aH{$ b{ b{V{ h¡§. O_rZ H$r IarX-o]H«$r hm{ hr ahr h¡ Z. h_ AJa E¹$m`a H$aZ{ OmV{ h¡§, Vm{ 10 Vah H$r g_ñ`m hm{Vr h¡. CZ amÁ`m{§ H$r ]mV N>m{¶S> XroOE, Ohm§ O_rZ B\$amV _{§ h¡. o]hma O¡g{ amÁ` _{§ Vm{ O_rZ [a X]md Á`mXm h¡. BgobE `h gm{MZm R>rH$ Zhr§ h¡ oH$ `hm§ H$m{B© \$mbVy O_rZ h¡. Am¡a oOZ BbmH$m{§ _{§ E{gr O_rZ h¡ ^r bm{J dhm§ OmZm Zhr§ MmhV{. Wm{¶S>r-]hwV H$oR>ZmB© ha OJh, ha H$m_ _{§ AmVr h¡. oX¸$V oH$gH$m{ Zhr§ h¡? h_mam H§$[a{oQ>d ES>dm§Q{>O V^r hm{Jm, O] o]hma H$m{ ñ[{eb ñQ{>Q{>e oX`m Om`{Jm. EH$ og§[b ]mV h¡- Q¡>”g _{§ na`m`V o_b{Jr, bm{J ^mJ{-^mJ{ Am`{§J{. bm{J o]hma H$m{ A] oS>o\$H$ëQ> Ena`m Zhr§ _mZV{. CÚm{J bJmZ{dmbm ^r H$m{B© M¡naQ>r Zhr§ H$a{Jm. _{ar Odm]X{hr Wr dmVmdaU ]ZmZ{ H$r. dm{ _¡§Z{ ]Zm oX`m h¡. A] g{§Q>a _XX H$a{., Vm{ bm{J Vwa§V Am Om`{§J{. Zhr§ Vm{ Yra{-Yra{ A[Zr JaO g{ ^r AmZ{ bJ{§J{. _mZ broOE oH$ o]N>mdZ H{$ JÔ{ H$r ]mV hm{, ImZ{ H{$ V{b H$r ]mV hm{ `m o]oñH$Q> H$r ]mV hm{ bm{Jm{§ H$m{ bJZ{ bJ{Jm oH$ h_ Xyga{ amÁ` H$r àm{S>”eZ `yoZQ> g{ `hm§ ^{O{§J{, Cgg{ AÀN>m h¡ oH$ `hr§ ]ZmZ{ bJ{§. Bg_{§ Á`mXm àm°o\$Q> _moO©Z h¡. B Vm{ hm{Vm h¡ A[Zr JaO g{. BgH{$ obE Vm{ oH$gr H$r AmaVr CVmaZr Zhr§ h¡. bm{J A[Z{ Am[ Am`{§J{. B§S>ñQ­>rO H$m{ Om{ àm{_m{eZ H$aZ{ H$r h_mar [m°obgr h¡., BVZ{ Vah H$m H§$e{gZ h_Z{ X{ aIm h¡ `hm§ VH$ oH$ H¡$o[Q>b gbogS>r ^r h_ X{ ah{ h¡§. bm{J bJm ah{ h¡§. o\$a h_ `{ H$h{§J{ nH$Cg Vah H$r ]¶S>r B§S>ñQ­>r oOg Vah H$r Am_ bm{Jm{§ H$r H$ë[Zm hm{Vr h¡, dm{ Vm{ bm{J A[Z{Am[ bJm`{§J{ `oX CZH$m¡m{ `hm§ H§$[a{oQ>d ES>dm§Q{>O oXIZ{ bJ{Jm. hm{Vm `{ h¡ oH$ EH$V BbmH$m ]Zm OmVm h¡. [Q>Zm H$m Z`m-Z`m E”g[¡§eZ hwAm, _m°b ]Z J`{. Z`r-Z`r XwH$mZ{§ ]Z J`r§, b{oH$Z Xdm H$V{ obE bm{J H§$hm§ ^mJVm h¡? dhr Jm{od§X o_Ìm am{S>. d¡gm hr CÚm{J _{§ hm{Vm h¡. Om{ g{§Q>a [hb{ g{ EñQ¡>]oëe hm{Vm h¡, CgH$m{ bm^ Oê$a o_bVm h¡. ha H$m{B© X{IVm h¡ oH$ h_H$m{ Á`mXm \$m`Xm H$hm§ h¡. BgobE H$m{B© H$§[a{oQ>d ES>dm§Q{>O Am[H$m{ oXImZ [¶S{>Jm. A] BgH$m VarH$m Vm{ g{§Q­>b JdZ©_{§Q> H$r [m°obgr g{ hr oZH$b{Jm. A] X{oIE. JÞm hm{Vm Wm Zm°W© o]hma Am¡a B©ñQ>Z© `y[r _{§. A§Ja{O H{$ g_` _{§ gmar MrZr o_b{§ `hm§ bJr Wr§. b{oH$Z AmOmXr o_bZ{ H{$ ]mX XojU Am¡a [oíM_ ^maV _{§ JÞm o_b bJZ{ H$m ”`m H$maU h¡? H$m{B© Am¡oMË` h¡? `hm§ h_H$m{ Xm{-VrZ EnaJ{eZ H$r ^r Oê$aV Zhr§ [¶S>Vr Wr. dhm§ 29-30 EnaJ{eZ X{Zr [¶S>Vr h¡. g] H{§$Ð H$r hr ]obhmar h¡ Z. dm{ [m°obgr E{gm ]Xb oX`{ oH$ dhm§ JÞm o_b{§ bJZ{ bJr§ Am¡a h_mar o_b{§ ]§X hm{ J`r§. Am[Z{ X{ oX`m \«{$Q> B¹$bmBO{eZ. H$m{`bm `hm§ Wm. Am`aZ Am{a `hm§ Wm. ñQ>rb H$r \¡$”Q>ar `hr§ bJVr. W_©b [mda ßbm§Q> og\©$ `hr§ bJV{. b{oH$Z X{ oX`m \«{$Q> B¹$bmBO{eZ. b{ OmAm{ ^B`m. 2 hOma-3 hOma oH$bm{_rQ>a h_ ^m¶S>m _{§ Vw_H$m{ g]ogS>r X{§J{. Bg Vah g{ H{§$Ð gaH$ma Z{ Bg BbmH{$ H{$ H§$[a{oQ>d ES>dm§Q{>O H$m{ IË_ H$a oX`m. Vm{ Cgr gaH$ma H$m{ o\$a g{ H§$[a{oQ>d ES>dm§Q{>O X{Zm hm{Jm. EH$ Vm{ BYa H$m Om{ B§S>oñQ­>`bmBO{eZ hm{Vm, CgH$m{ CÝhm{§Z{ am{H$ oX`m. A] B§S>ñQ­>r H{$ H{§$Ð ]Z J`{ Xygar OJhm{§ [a. A] AJa `hm§ ]ZmZm MmhV{ h¡§, Vm{ CZH{$ obE µJmdí`H$ h¡ oH$ H{§$Ð [m°obgr g[m{Q>© X{. Om{ Q­{§>S> [hb{ Am[Z{ ewê$ oH$`m, CgH$m{ nadg© H$roOE. [hb{ dmb{ Q­{§>S> H{$ MbV{ hr [yam B©ñQ>Z© Ena`m oS>àmBd hm{ J`m. h_ H$hm§ H$hV{ h¡§ oH$ og\©$ h_H$m{ XroOE. h_ Vm{ H$hV{ h¡§ oH$ EH$ AmYma ]Zm XroOE, Om{ Z{eZb Eda{O g{ ZrM{ h¡ CgH$m{ ES>dm§Q{>O XroOE. AmoIa Bo¹$Q{>]b J«m{W oH$g{ H$hV{ h¡§. BÝ”byogd J«m{W oH$g{ H$hV{ h¡§. `{ H$m{B© H$hZ {H$r ]mV Zhr§ h¡. `{ Vm{ Am§I g{ oXImB© X{ ahm h¡ ha oH$gr H$m{. [a H¡$o[Q>m BZH$_, [a H¡$o[Q>m BZd{ñQ>_{§Q>. [a H¡$o[Q>m OrS>r[r, [a H¡$o[Q>m ßbmZ.. O¡g{ H$m{B© Mma-[m§M AmYma ]Zm broOE. ZrM{dmb{ H$m{ ES>dm§Q{>O X{§J{, Vm{ g^r D$[a Om`{§J{. amï­>r` Am¡gV ^r ]¶T>Vm Om`{Jm Am¡a A§V _{§ g^r amÁ` ]am]a [a Am Om`{§J{. Vm{ h_mar _m§J H{$ [rN{> `hr VH©$ h¡. oXëbr _{§ Vm{ EH$ hr oZ`_ bmJy h¡ oH$ em{ _r X [agZ, odb em{ `y X ê$b (h_H$m{ AmX_r oXIm Xm{, Vm{ oZ`_ J¶T> X{§J{). h_ CZH{$ odam{Yr h¡§, Vm{ g] H$mZyZ h¡. ]Jb H{$ amÁ` _{§ X{oIEJm, Ohm§ CZH$m emgZ h¡, dhm§ am{O o_b Om ahm h¡. E{gm [j[mV H$m oZOm_ Vm{ H$^r Wm hr Zhr§.

    h_mam bm{H$m`wº$ Am`{Jm, ]hwV AÀN>m hm{Jm. h_Z{ g]H$r am` br h¡. AoYH$mna`m{§ Z{ Om{ ^r ]Zm`m, h_Z{ Cg [a Jm¡a H$aZ{ H$r ]Om` H$hm oH$ g]H$r Am{o[oZ`Z broOE. Cg ]ma{ _{§ Hw$N> bm{Jm{§ Z{ Hw$N> ]mV{§ H$hr§ h¡§. oH$g-oH$g H$m{ ES­{>g H$a{§J{ h_. _{am BZQ{>ZeZ h¡ AÀN>m H$mZyZ ]Zm H$a Cg{ bmJy H$a X{§. CZ bm{Jm{§ Z{ (Aaod§X H{$Oardmb) ^r [hb{ S­>mâQ> ^{Om Wm, CgH$m{ ^r X{Im Om ahm h¡.

    CÎmamI§S> _{§ bm{H$m`wº$ H$mZyZ bmJy H$hm§ hwAm?

    h_bm{J bmJy H$aZ{ `m{½` H$mZyZ ]ZmZm MmhV{ h¡§. H$mZyZ ]ZmZ{ H$m _Vb] hdm]mOr H$aZm hm{ Vm{ ]mV AbJ h¡. h_ Vm{ H$aH{$ oXIm ah{ h¡§. ñ[{eb H$m{Q©> E”Q> ]Zm, Vm{ bmJy H$aH{$ oXIm oX`m. h_ Vm{ EH$-EH$ MrO H$m{ bmJy H$a ah{ h¡§ Z. ]mha Vm{ bm{J H$h ah{ h¡§ [m°[Q>r© oS>”b{`a{eZ H$m ]Z Om`{ [m°odOZ. B{oH$Z h_ Vm{ `hm§ H$am oX`{ Am¡a d{]gmBQ> [a S>mb oX`{. ^maV gaH$ma Vm{ A] H$a ahr h¡. [hbm amÁ` h¡, Ohm§ _§oÌ`m{§-_w»`_§oÌ`m{§ H$m ^r d{]gmBQ> [a J`m h¡. h_ma{ g_` _{§ H{§$Ð _{§ oS>”b{`a{eZ H$r àWm ewê$ hwB© Wr. b{oH$Z dh oS>”b{`a{eZ og\©$ [rE_ H{$ [mg ahVm Wm, a{]gmBQ> [a Zhr§ OmVm Wm. h_ma{ ewê$ H$aZ{ H{$ ]mX A] g]H$m Om ahm h¡. h_ H$m{B© H$m_ H$aV{ h¡§ Vm{ [yar JhamB© g{ H$aV{ h¡§. amBQ> Qy> god©g E”Q> h_Z{ ]Zm`m Vm{ Cg{ bmJy H$a oJ`m. amBQ> Qy> BZ\$m°_{©eZ Wm Vm{ CgH$m{ b{H$a AoYH$mar V_m_ gbmh ob`{, b{oH$Z h_Z{ H$hm- `h Vm{ AÀN>m h¡, Bg{ bJy H$roOE. H_ma{ bm{H$m`wº$ [a gwPmd X{Z{dmbm{§ H$m{ em`X `mX ^r Zhr§ hm{Jm b{oH$Z h_bm{J X¥¶T>Vm g{ [mbZ H$a ah{ h¡§. EH$ hm{Vm h¡ ]hg Mbr h¡, Vm{ Wm{¶S>m Bg_{§ Hw$N> H$a Xm{. A] H$a Xm{ Vm{ R>rH$, b{oH$Z H$mZyZ E{gm Vm{ ]ZmAm{ Om{ bmJy hm{. Bg o]hma _{§ Vm{ [§Mm`V _{§ Om{ naOd{©eZ H$aH{$ bmby Or J`{ dh AQ>H$ J`m, h_H$m{ _ohbmAm{§ H$m AmajU 50 \$rgXr H$aZm Wm H$aH{$ oXIm oX`m, AoV o[N>¶S>m{§ H$m ^r H$a oX`m. bmJy hm{ J`m. g] bm{J _woI`m, ga[§M, oObm [f©X gXñ` ]Z J`{. H$mZyZ ]ZmZ{ H$m _H$gX H$^r `h Zhr§ hm{Zm MmohE oH$ H$mZyZ Vm{ ]Zm oX`m, bmJy hm{ `m Z hm{. Vm{ bmJy H$aZ{dmbm H$mZyZ ]Z{Jm h_bm{Jm{§ H$m. h_ma{ H$mZyZ H$m Xm`am BVZm Oê$a h¡ oH$ h_ b{oOñb{oQ>d H§$[rQ{§>er (odYmZ_§S>b H$m AoYH$ma j{Ì) _{§ H$mZyZ ]Zm MmhV{ h¡§. oOZ MrOm{§ H{$ obE h_mam odYmZ_§S>b g§odXmZ H{$ _wVmo]H$ AoYH$mag§[Þ h¡, h_ Cgr H{$ VhV H$mZyZ ]Zm`{§J{. hdm _{§ Jm{bm XmJZ{ H{$ obE h_ H$mZyZ Zhr§ ]Zm ah{. h_ Q>maJ{Q> [a XmJ{§J{. H$B© bm{J g_PV{ h¡§ oH$ hdm _{§ Om{ Jm{b{ XmJ ah{ h¡§, 21 Vm{[m{§ H$r gbm_r Om{ amï­>mÜ`jm{§ H$m{ o_bVr h¡, dh Agbr h¡, b{oH$_ h_ Vm{ _mZV{ h¡§, Om{ Jm{bm-Vm{[ gr_m [a Mbr CgH$m hr _V]b h¡. ]hwV bm{J gbm_r dmbr Vm{[m{§ H$m{ hr _mZ ah{ h¡§, CgH$m ”`m H$a{§J{? h_ Cg M¸$a _{§ hr Zhr§ [¶S>Zm MmhV{. ãb¡§H$ \$m`a H$aZ{ g{ ”`m \$m`Xm?

    OZ bm{H$[mb o]b H{$ S­>mâQ> [a

    h_mar ”`m am` ah{Jr? h_{§ bJVm h¡ oH$ Oê$aV g{ Á`mXm ]hg hm{ ahr h¡. g§gX O¡gr gmd©^m¡_ g§ñWm Z{ O] VrZ o]§XwAm{§ [a A[Zm H§$e{§gg àaH$Q> H$a oX`m, Vm{ ]hg oH$g ]mV H$r? `{ VrZ MrO ”`m h¡- EH$- bm{H$[mb H{$ Xm`a{ _{§ oZMb{ ñVa H{$ ^r H$_©Mmar Am`{§J{, Xygar ]mV – ogoQ>OZ MmQ©>a hm{Jm _mZ{ Om{ gaH$ma H$m{ H$m_ H$aZm h¡ ZmJnaH$m{§ H{$ obE dh g{dm X{Zm Amdí`H$ hm{Jm Am¡a Vrgar ]mV h¡- amÁ`m{§ _{§ ^r bm{H$m`wº$ ]Z{§J{. A] BZg{ S{>odEQ> H$a{ V] hëbm _MmBE. H_ma{ `hm§ Vm{ VrZm{§ [hb{ g{ hr h¡. bm{H$m`wº$ ^r h_ma{ `hm§ [hb{ g{ h¡, h_ CgH$m{ Am¡a _O]yV H$a ah{ h¡§. BgH{$ obE h_ Z`m H$mZyZ ]Zm ah{ h¡§. ogoQ>OZ MmQ©>a H$m Vm{ h_ A[Z{ `hm§ Båßbr_{§Q{>eZ X{I ah{ h¡§. `{ g] Vm{ h_ma{ `hm§ V] hwAm, O] ]hg-dhg h_ma{ `hm§ oN>¶S>r hr Zhr§ Wr. h_ma{ `hm§ ^«ï> H$_©Mmna`m{§ H$r g§[oÎm OãV Zhr§, amÁ`gmV hm{ ahr h¡. H$mZyZ H$m _Vb] `{ Wm{¶S{> hr hm{Vm h¡ oH$ Am[Z{ H$m{B© EH$ h{oS§>J ]Zm oX`m. h_H$m{ E{gm bJ ahm h¡ H§$Q{§>Q> g{ Á`mXm Bg X{e _{§ ob\$m\$m _hËd[yU© hm{Vm Om ahm h¡. _O_yZ g{ Á`mXm ob\$m\$m]mOr hm{ ahr h¡. Am[ obI{§J{ Am[ ^r [ÌH$ma h¡§. Am¡a d{ Xyga{ obI{§J{ d{ ^r [ÌH$ma h¡§. EH$ hr ]mV Xm{Zm{§ AbJ-AbJ ^mfm-e¡br _{§ obI{§J{. VÏ` AbJ hm{§J{. A] g]H$r ^mfm EH$ H¡$g{ hm{ gH$Vr. ^md hm{Zm MmohE. BgH{$ [rN{> oñ[naQ> hm{Zr MmohE. MrO E{gr hm{Zr MmohE, Om{ bmJy H$r Om gH{$. A] C Om{ ]Zm oX`{ h¡§ CÎmamI§S> _{§, H$må[rQ{§>Q> h¡§ bmJy H$aZ{ H{$ obE? A] CVm{ Om`{Jm oXëbr `m Om`{Jm H$m{Q©> H$r ñH«y$oQ>Zr _{§ H$hr§ - Z H$hr§ AQ>H$ Om`{Jm. ]hwV og§[b ]mV h¡. MwZmd hm{Zmdmbm h¡. H$m§ñQ>rÅz>eZ H{$ \«{$_ _{§ H$hr§ CZH$m H$mZyZ AQ>H$ J`m Vm{ IË_ hm{ J`m. h_mam _m°S>b Bg Vah H$m Zhr§ hm{ gH$Vm. h_mam _m°S>b A[Zm h¡, O¡g{ H$m_ H$aV{ h¡§ H$a{§J{. odMmam{§ H$m ñdmJV H$aV{ h¡§. gwPmdm{§ [a Jm¡a JaV{ h¡§, b{oH$Z oZMm{¶S> oZH$mb H$a X{IV{ h¡§ oH$ ”`m oH$`m Om gH$Vm h¡ Am¡a g]g{ AÀN>m ”`m h¡? h_ ^a[ya bJZ{ g{ H$m{B© H$m{_ H$aV{ h¡§. AmY{ _Z g{ Zhr§. AmY{ _Z g{ h_g{ H$m{B© H$m_ Zhr§ hm{Vm. BgobE oH$ h_H$m{ oXImdm H$aZ{ H$r H$m{B© Oê$aV Zhr§. oXImdm H$aH{$ h_ oH$gH$m{ Ym{Im X{§J{? BVZm b§]m [oãbH$ bmB\$ hm{ J`m h¡ A] oH$gH$m{ h_ oXImdm H$aZ{ Om`{§J{? Hw$N> MmohE Zhr§, Hw$N> [mZm Zhr§.

    A] IË_ H$naE. Am[H{$ ]mX N>h bm{J ]mha ]¡R{> hwE h¡§. X{oIE Mm¡Yar Or Qhb ah{ h¡§. ]mH$r oS>Q{>b H$r ]mV{§ h¡§ o\$a H$^r. >

    कोई टिप्पणी नहीं:

    एक टिप्पणी भेजें